Nhiều bậc cha mẹ khi về già thường quyết định sang tên, tặng cho toàn bộ nhà đất cho con cái với mong muốn được phụng dưỡng, chăm sóc. Tuy nhiên, không ít trường hợp sau khi nhận tài sản, con cái lại thay đổi thái độ, bỏ mặc, không thực hiện nghĩa vụ nuôi dưỡng hoặc thậm chí có hành vi ngược đãi cha mẹ. Thực trạng này đặt ra câu hỏi pháp lý quan trọng: Cha mẹ có quyền hủy hợp đồng tặng cho và đòi lại nhà đất đã sang tên hay không?
Là đơn vị tư vấn pháp lý chuyên sâu, Công ty Luật Dân Ý xin phân tích chi tiết các điều kiện pháp lý, căn cứ án lệ và thủ tục hủy hợp đồng tặng cho nhà đất trong bài viết dưới đây.
1. CĂN CỨ PHÁP LÝ HIỆN HÀNH
– Bộ luật Dân sự 2015 (Điều 462 về Hợp đồng tặng cho tài sản có điều kiện).
– Luật Đất đai 2024.
– Án lệ số 53/2022/AL được Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao thông qua ngày 07/09/2022 về việc hủy hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất khi bên được tặng cho không thực hiện nghĩa vụ nuôi dưỡng.
2. ĐIỀU KIỆN ĐỂ ĐÒI LẠI NHÀ ĐẤT ĐÃ TẶNG CHO CON
Theo quy định tại Điều 462 Bộ luật Dân sự 2015 và Án lệ số 53/2022/AL, cha mẹ có quyền đòi lại nhà đất tặng cho khi đáp ứng các điều kiện sau:
– Hợp đồng tặng cho có cam kết/điều kiện về nghĩa vụ: Hợp đồng có ghi nhận điều kiện con cái phải nuôi dưỡng, chăm sóc cha mẹ hoặc có căn cứ chứng minh bản chất giao dịch tặng cho là gắn liền với nghĩa vụ phụng dưỡng.
– Bên được tặng cho vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ: Con cái không thực hiện nghĩa vụ chăm sóc khi cha mẹ già yếu, ốm đau hoặc có hành vi ngược đãi, xúc phạm danh dự, nhân phẩm, sức khỏe của cha mẹ.
– Tinh thần của Án lệ 53/2022/AL: Dù văn bản hợp đồng tặng cho không ghi rõ chữ “điều kiện”, nhưng nếu thực tế các bên đều thừa nhận việc tặng cho nhằm mục đích để con nuôi dưỡng cha mẹ và bên nhận tặng cho không thực hiện đúng cam kết này thì Tòa án vẫn chấp nhận yêu cầu hủy hợp đồng tặng cho, khôi phục lại quyền sử dụng đất cho cha mẹ.
3. THỦ TỤC HỦY HỢP ĐỒNG VÀ ĐÒI LẠI QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT
Để bảo vệ quyền lợi hợp pháp, cha mẹ cần thực hiện theo các bước sau:
Bước 1: Thu thập chứng cứ pháp lý
– Hợp đồng tặng cho nhà đất đã ký kết, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
– Chứng cứ chứng minh con cái không thực hiện nghĩa vụ nuôi dưỡng (tin nhắn, băng ghi âm, biên bản hòa giải ở địa phương, lời khai nhân chứng…).
– Chứng cứ về hành vi ngược đãi (nếu có): Biên bản xử phạt hành chính của công an, bệnh án, kết luận giám định thương tích…
Bước 2: Hòa giải tại cơ sở (không bắt buộc nhưng khuyến khích)
Tiến hành thương lượng hoặc yêu cầu UBND cấp xã/phường hòa giải tranh chấp đất đai/gia đình để làm cơ sở chứng minh thiện chí cũng như vi phạm của bên được tặng cho.
Bước 3: Khởi kiện tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền
– Nộp đơn khởi kiện kèm hồ sơ chứng cứ đến TAND cấp quận/huyện nơi có đất hoặc nơi bị đơn cư trú.
– Yêu cầu Tòa án tuyên: Hủy hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất, hủy sang tên Giấy chứng nhận và buộc con cái trả lại nhà đất.
4. LƯU Ý PHÒNG NGỪA RỦI RO PHÁP LÝ
– Khi lập hợp đồng tặng cho tài sản cho con, cha mẹ nên quy định rõ điều kiện phụng dưỡng trong văn bản công chứng.
– Nghĩa vụ chứng minh trong vụ án dân sự rất quan trọng; việc thu thập tài liệu, chứng cứ ban đầu quyết định lớn đến kết quả kiện tụng.
Với kinh nghiệm phong phú trong lĩnh vực giải quyết tranh chấp đất đai và hôn nhân gia đình, Công ty Luật TNHH Dân Ý sẵn sàng cử Luật sư đại diện tham gia tố tụng, hỗ trợ thu thập chứng cứ và bảo vệ tối đa quyền lợi chính đáng cho Quý khách hàng.
Lưu ý: Nội dung bài viết mang tính chất phổ biến kiến thức pháp luật và tham khảo tại thời điểm phát hành. Tùy từng tình huống cụ thể, Quý khách hàng vui lòng liên hệ trực tiếp Công ty Luật Dân Ý qua Hotline để được Luật sư tư vấn chính xác nhất.
THÔNG TIN LIÊN HỆ:
– Hotline tư vấn pháp luật: 0387960679
– Website chính thức: https://luatsudany.com


